Ajax Loading Image

Bakıda doğulub böyümüş rejissor, müasir və teatr sənətçisi Tərlan Qorçunun peşəkar karyerası muzey, qalereya və səhnə fəaliyyətini əhatə edir. Tərlanın incəsənət sevigisi uşaqlıqdan rəsmə olan marağı ilə başlayıb və  Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetində təhsili ilə davam edib. Universitet sonrası fəaliyyəti qrafik incəsənətlə işləmə qabiliyyətinin şaxələnməsi istiqamətində davam edib. Azərbaycan Sənətçilər Birliyinin üzvü kimi O, işlərini qrafik dizayner və müasir sənətçi olaraq sərgiləməyə başlayıb, öz qrafika emalatxanasını yaradıb və fəaliyyətini ənənəvi incəsənət formaları ilə müasir mediumların kəsişməsində cəmləşdirib. Tərlan həm də teatr vurğunu olub və Bakı İncəsənət İnstitutunda teatr dizaynında vizual detallara olan intensiv marağına görə onu ruhlandıran avanqard rejissor Tofiq Kazımovun tələbəsi olub. Bu iki fokus mərkəzi onun müasir incəsənət fəaliyyətində saysız – hesabsız yollarla bir araya gələrək, teatrın emosional təbiətini və vizual incəsənətdə təsvirin mahiyyətini araşdırması üçün ideal platformada – Bakı Marionet Teatrında bədii rəhbər kimi hazırkı fəaliyyətində sintez olunur. Estetik kəsərliliyi onu Azərbaycanda və beynəlxalq icmada dizayn etdiyi valehedici işlərinə görə məşhurlaşdırıb. Tərlan öz sənət fəaliyyətində müasir kalliqrafiya, tekstil, heykəltaraşlıq, foto və installyasiya da daxil olmaqla fərqli formaları araşdırır.  O, dünyanın dörd bir yanında işlərini sərgiləyib. Bunlara 53-cü Venesiya Bienalı, Polşa, Litva, Fransa, Gürcüstan, İtaliya, İsveçrə və Rusiyadakı mühüm sərgilər daxildir. Azərbaycan sənət dünyasına verdiyi önəmli tövhələrə görə 2018-ci ildə Tərlan “Əməkdar İncəsənət Xadimi” adına layiq görülüb.

 

Tərlanın teatr dizaynı Bakı Marionet Teatrında göründüyü halda, vizual incəsənəti dünya muzeylərində və qalereyalarında sərgilənib. Onun 53-cü Bienala olan töhfəsi ənənəvi Azərbaycan xalçasından istifadə edərək “Çıraxlı” xalça tərzi vasitəsilə qrafik dizayn prinsiplərini öyrənir, xalçanın naxışlarının mahiyyətini çıxararaq yeni və müasir üslub ortaya qoyur. Azərbaycan üzərində cəmlənən başqa işlərində O, Qobustan qaya cızmalarını işıq qutularında işıqlandıraraq ritual, miqrasiya və sağqalma mövzularında olan dastanları nəql etməklə öz bədii və teatrik fəaliyyətlərini bir-biri ilə bağlamışdır. Onun dekonstruksiya və yenidənqurma istəyi başqa işlərində də ortaya çıxır, buna “Səbail” adlı işini aid etmək olar. Burada O, Səbail daşlarının üzərindəki kalliqrafik və bitki cızmalarını qarışdıraraq onları minlərlə mümkün kombinasiya toplusuna yığıb, belə işlərin arxasında sonsuz sayda mənaların gizləndiyinə işarə edib.

 

Azərbaycanın mədəniyyət və tarixi  erkən incəsənət işləri üçün ilham mənbəyi olduğu halda, qrafika və ənənəvi mövzuların yenidən interpretasiyasına olan sevgisi kalliqrafiya sənətini tədqiq edən işlərində əksini tapır. Onun xəttatlıqda həm əl, həm də rəqəmsal vasitələrlə olan yüksək sənətkarlığı işlərinin genişliyində özünü biruzə verir. Xüsusən iki seriyabu haqda fəaliyyətini ortaya qoyur. 2018-ci ildə Bakıda, Heydər Əliyev Mərkəzində qarışıq üsullu kalliqrafiyası BƏƏ-nin Şərca əmirliyində fəaliyyət göstərən Barjil İncəsənət Fondunun təşkil etdiyi “Hürufilik: Sənət və Kimlik” adlı qrup sərgisinə daxil edilmişdir. Nəsimidən ilhamlanan bu işlər kollaj üsullu kompozisiyalara daxil edilmiş eleqant və müfəssəl kalliqrafiya vasitəsilə kalliqrafik formanı dekonstruksiya edərək, ənənəvi üsula arxalanan, tamamilə yeni görüntü yaratmışdır. İstifadə etdiyi rəng paleti və stilistik bəzəklər kalliqrafiyanın mahiyyətinin müasir interpretasiyasında və onun ruhani mənasının açılması üçün düşüncə və öyrənmə ehtiyacında həm Yapon ağac kəsimi çap üsulunu, həm də Venesiyanın ebru (maye üzərində rəsm) üsulunu xatırladır. 2019-cu ilin “Allahın 99 Adı” işində Tərlan Allahın 99 adını göstərən 16-17-ci əsrlərə aid Kufi tərzli sənət işindən ilhamlanmışdır, amma buraya öz müasir interaktiv əlavəsini etmişdir. Kufi kalliqrafiyasını QR kodlarından ibarət Tərlana məxsus daha bir iş müşayiət edir, hansı ki, ilk baxışdan yazıya bənzəyir, amma əvəzində izləyicidən telefonu ilə kodu oxumağı tələb edir və kod vasitəsilə onu yenidən Allahın 99 Adına bağlayır. Bu işlər kalliqrafiyanın sürəkli təbiətinin spektrinin fərqli uclarını təqdim edir. Belə heyranedici işlər şəxsi interpretasiya yolu ilə kəşflər üçün imkanlar təklif edir və özümüz üçün gözəllikdə məna tapmağa dəvət edir.

Born and raised in Baku, the professional career of contemporary artist, theatre artist and director Tarlan Gorchu has spanned the museum, gallery and the stage. Tarlan’s love of art began with a childhood interest in painting, which he then pursued at the Azerbaijan State Arts University. His post-university career was one that expanded upon his skill in creating graphic art. As a member of the Azerbaijan Union of Artists, he began exhibiting his work as a graphic designer and contemporary artist, managing his own graphics studio and focusing his practice on the intersection between traditional art forms and modern media. However, Tarlan was also fascinated with the theatre and studied at the Baku Institute of Arts with avant-garde director Tofig Kyazimov, who inspired his intense focus on the visual details of theater design. These two foci have come together in his contemporary artistic practice in myriad ways and are synthesized in his current practice as the director of the Baku Marionette Theatre, the perfect platform through which he could explore the emotive nature of theatre and representation in visual art. Because of his aesthetic acuity, he is well-known in Azerbaijan and the international community for the stunning productions that he designs. In Tarlan’s artistic practice, he explores a variety of forms including contemporary calligraphy, textiles, sculpture, photography and installation art. He has exhibited all over the world, including in the Azerbaijan Pavilion at the 53rd Venice Biennale and in many significant exhibitions in Poland, Lithuania, France, Georgia, Italy, Switzerland and Russia. For his outstanding contribution to Azerbaijan’s artistic scene, he was awarded the title of ‘Honoured Art Worker’ in 2018.

 

While Tarlan’s theatre design is visible on the stage at the Baku Marionette Theatre, his visual art has been shown at museums and galleries around the world. His contribution to the 53rd Biennale used the traditional Azerbaijani carpet to examine graphic design principles through the ‘Chirakhly’ carpet style, a series of works that distilled the carpet’s iconography until a new and contemporary style appeared. In other works focusing on Azerbaijan, he rearranged the figures from the Gobustan rock carvings illuminated in lightboxes to narrate a series of epics around themes of ritual, migration, and survival, linking his artistic and theatrical practice. His desire to deconstruct and rearrange has appeared elsewhere in his work, including “Sabail” in which he took the calligraphic and vegetal carvings on the Sabail stones and remixed them to stack into thousands of possible combinations, suggesting that the interpretation of meaning behind such works are infinite.

 

While Azerbaijani culture and history were major sources of inspiration in his early artworks, his love for graphics and reinterpreting traditional themes was revealed in his many works exploring calligraphy. His mastery of calligraphy, both by hand and through digital tools, is evident in the breadth of his work. Two series in particular illustrate his practice. In 2018 at the Heydar Aliyev Center in Baku, his mixed-technique calligraphy was included in the group exhibition “Hurufiyya: Art and Identity”, organized by the prestigious Barjeel Art Foundation based in Sharjah, UAE. Using Nasimi as inspiration, the works included elegant and sweeping calligraphy embedded in collage-style compositions that deconstructed the calligraphic form to create completely new imagery based on the traditional technique. The colour palette and stylistic flourishes recall both Japanese wood-block prints as well as Venetian paper-marbling techniques in a contemporary interpretation of the essence of calligraphy and the need for contemplation and study to uncover its spiritual meaning. In the work “99 Names of Allah” from 2019, Tarlan was inspired by a Kufic-style artwork from the 16th-17th century which presents the 99 Names of Allah, but adds his own contemporary interactive twist. Accompanying the Kufic calligraphy is another work by Tarlan with QR codes that appear to mimic the script but instead require the viewer to use their phone to read the text of the code, which links back to the 99 Names of Allah. The works present different ends of the spectrum of the timeless nature of calligraphy. These engaging works offer opportunities for discovery through personal interpretation and an invitation to find meaning in beauty for ourselves.

Tərlan Qorçu

Müəllif

Lesli Qrey Dubayda məskunlaşmış kurator olmaqla yanaşı, Körfəz ölkələri və Xəzər regionunun müasir incəsənətini araşdırır. O ArtAsiaPacific incəsənət jurnalı üçün Mərkəzi və Qərbi Asiya regionlarından yazır. O Bakı incəsənət səhnəsini sevir və tez-tez ziyarət edir.

Lesley Gray is a Dubai-based curator and researcher focusing on contemporary art in the GCC and Caspian Sea regions. She is also a freelance writer covering Central and West Asia for the art journal ArtAsiaPacific. She loves the Baku art scene and visits often.

Tags: