Ajax Loading Image

Sənətçi və heykəltaraş Teymur Rüstəmov Bakıda görkəmli sənətçi ailəsində doğularaq boya- başa çatıb. Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbini bitirdikdən sonra O, təhsilinə Tiflis İncəsənət Akademiyasının heykəltəraşlıq fakultəsində davam edib və SSRİ Dövlət İncəsənət Akademiyasının Bakıdakı Şöbəsindən magistr dərəcəsi ilə məzun olub. 1982-ci ildən bəri işlərini sərgiləyir və 1991-ci ildən etibarən Azərbaycan Sənətçilər Birliyinin üzvüdür. O, bir çox Azərbaycan tarixi şəxsiyyətlərinin və hadisələrinin ictimai heykəllərinin müəllifidir. Bunlardan ən mühümləri Heydər Əliyev parkındakı Heydər Əliyev heykəli ilə atası Aslan Rüstəmov və qardaşı Mahmud Rüstəmovla birgə işləri olan  Bakıdakı Xocalı Soyqırımı Xatirə abidəsidir (2008).  Ailənin  Bakıda öz qalereyası da var. Teymurun uzun və dəyişkən karyerası olub – onun işləri 2-ci mükafatı qazandığı 1989-cu il Xəzər Bölgəsi Respublikalarının Bienalında, 53-cü Venesiya Bienalındakı Azərbaycan Pavilyonunda və 2009-cu ildə Bakıda keçirilən 5-ci Aluminium Beynəlxalq Müasir İncəsənət Bienalında sərgilənib. 2010-cu ildə Bakıda solo sərgi baş tutub, 2012-ci ildə isə Bakı Müasir İncəsənət Muzeyində Mahmudla birgə sərgi keçirib. Onun işləri Azərbaycanda dövlət muzeylərinin kolleksiyalarında və Parisdə, Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzində, habelə Azərbaycan, Almaniya, Rusiya, Avstriya və ABŞ-da şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.

 

Teymurun işləri fondakı emosional konseptləri çatdırmaq məqsədilə materiyanı istifadə şəkliylə səciyyələndirilə bilər. Sənət işlərində oynaq formalardan istifadə edərək metal, daş, şüşə və plastik kimi vasitələrin manipulyasiyası ilə sosial və mədəni məsələlərə istinad edir. Onun zərgər kimi əlavə hazırlığı metal işlərində istifadə etdiyi detallardan aydın olur, metal və başqa materialların birləşimindən təkrarsız teksturalı səthlər hazırlayır. O, 2009-cu ildə Venesiya Bienalı üçün  multimedia işi təqdim edərək  öz yaradıcılığının daha konseptual hissəsini nümayiş etdirmişdir. Bakıdakı Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində görə biləcəyiniz “MƏN GÜVƏNİRƏM” adlı installyasiya üzərində dayandığı podiumdan otağın digər tərəfindəki güzgülü topa tərəf atılma halında dayanan güzgü örtüklü, real ölçülü insan fiquru təqdim edir. Bəlkə də şüuraltı istəkləri təsvir edən installyasiyada dəyişikliyin baş verməsindən bir an öncə, qərar verilib reallığa çevrilən məqamda hərəkətin gözləntisi ana həkk olunur.

 

2010-cu ildə Bakı MOMAsındakı solo sərgisində Teymur öz virtuoz qabiliyyətini nümayiş etdirərək, fərqli materiallar və konseptlərdən ortaya çıxan işlərini təqdim edir. Nümayişdə onun klassik hazırlığı, heykəl və abidələr üzərində paralel çalışmalarına istinad edən fiqurativ işləri, incə detallarla işlənmiş intim işləri və fəzada müxtəlif həcmlərlə işləyən daha irimiqyaslı işləri var idi. Bununla yanaşı onun ictimai düşüncəsi narkotiklərdən istifadə ilə bağlı işlərinin triosunda aydın görünür – Narkotiklərə Yox № 1 (2010), burada hamilə qadının bətninə iynələr vurulduğu nümayiş olunur, içinə iynələrlə maddələr yeridilən və vitrində sərgilənən kiflənmiş beyinin təqdim olunduğu Narkotiklərə Yox № 2 (2010) və üzəri dərmanlarla örtülmüş insan kəlləsini təsvir edən  Narkotiklərə Yox № 3. Bu işlər müasir tibbin insan əzablarını humanistik müdaxilələr yerinə dərmanlarla aradan qaldırma cəhdini şərh edir. Bürünc işi olan Bir İşin Hekayəsi (2008), sənət prosesinin araşdırması ilə müşayiət olunurdu, bu əsər insan fiqurunun, insan başının İçərişəhərə xas öküz motivini xatırladan öküz başı ilə əvəz olunduğu paqan fiquruna çevrilməsində bir sənətçi kimi Teymur Rüstəmovun bacarıqlarının xırdalıqlarını nümayiş etdirir. Onun işləri həm Azərbaycanda, həm də dünyada sosial və mədəni yaddaşı araşdıraraq həyatı əks etdirir.

In the year 2000, when much of Baku’s art scene was in flux after two major events in Azerbaijan – the end of the Soviet Union and independence of the nation and the devastating war with Armenia – a group of young art students came together to mount what can be considered one of the first exhibitions of emerging contemporary artists in the country – Wings of Time. Shown at the Khagani Trading Centre on Nizami Street in the heart of the city, the exhibition was organized by names that are now famous in Azerbaijan and abroad as members of the contemporary art movement such as Orkhan Huseynov, Rashad Alakbarov, Ali Hasanov, Tora Aghabeyova, Fakhriyya Mammadova, and Farid Abdullayev. The exhibition began with a dramatic performance of a Terminator-like figure bursting through a wall and then opened into galleries full of conceptual art created by Baku’s younger art generation. The group then took on this name and continued their activities.

 

Supported by artists and art professionals like the late Leyla Akhundzadeh and Jahangir Selimkhanov, this young generation built upon their success by continuing to mount exhibitions in a do-it-yourself spirit emblematic of the time, working together to create something larger than themselves, which then resulted in their next exhibition ‘Orientalism: Inside and Outside’ (2002) providing a strong social critique to changing attitudes in relation to tradition and modernity. Other significant artists, such as Faig Ahmed and Farid Rasulov also joined the group. With their hard work and promotion of Azerbaijani contemporary art, the young artists began to exhibit widely in Eurasian projects. In 2007 many of the Wings of Time artists were featured in Azerbaijan’s first national pavilion, titled ‘Omnia Mea’, at the 52nd Venice Biennale and organized by Leyla Akhundzadeh and Sabina Shikhlinskaya.

 

Showing work by Faig Ahmed, Rashad Alakbarov, Orkhan Aslanov, Chingiz Babayev, Rena Effendi, Ali Hasanov, Orkhan Huseynov, Elshan Ibrahimov, Tamilla Ibrahimova, Rauf Khalilov, and Labyrinth art group. In 2008, the artists were again featured in a major exhibitions of Azerbaijani contemporary artists – ‘Steps of Time: Contemporary Art from Azerbaijan’ for the Azerbaijani Cultural Year in Germany at the Kunsthalle im Lipsiusbau, Dresden – and in 2009 exhibition ‘BakUnlimited’ as a CULTURESCAPES project in Basel, Switzerland. Members of this group of artists eventually parted ways to pursue their own independent practice and with the untimely death of their mentor Akhundzadeh and the death of one of the artists Jeyhun Ojadov, the early excitement of the burgeoning art scene had shifted. However, the precedent set by these young artists and the art professionals who supported

them is emblematic of Azerbaijani contemporary artists and art practice – it is diverse, independent, provocative and unique.

Teymur Rüstəmov

Müəllif

Lesli Qrey Dubayda məskunlaşmış kurator olmaqla yanaşı, Körfəz ölkələri və Xəzər regionunun müasir incəsənətini araşdırır. O ArtAsiaPacific incəsənət jurnalı üçün Mərkəzi və Qərbi Asiya regionlarından yazır. O Bakı incəsənət səhnəsini sevir və tez-tez ziyarət edir.

Lesley Gray is a Dubai-based curator and researcher focusing on contemporary art in the GCC and Caspian Sea regions. She is also a freelance writer covering Central and West Asia for the art journal ArtAsiaPacific. She loves the Baku art scene and visits often.

Tags: