Foto: Trenton Brenson

 

Hər şey iki bacı, uşaqlar üçün kitab layihəsi və planetimizə olan dərin sevgi ilə başladı. Son 1.5 il ərzində sevimli bacım Səltənət və mən ekoloji mövzuda uşaqlar üçün kitab seriyasının üzərində çalışmışıq. Trilogiyanın birinci hissəsi olan Təhlükəli Plastiklərin İşğalı kitabı bu ilin sonunda Azərbaycan və İngiltərədə nəşr olunacaq və imkanlar qapısını açan bu layihə sayəsində mən 2041 Foundation təşkilatı tərəfindən dünyanın ən ucqar nöqtəsi – Şimal Qütbünə təşkil olunan maarifləndirici ekspedisiyada iştirak edən ilk azərbaycanlı olacam!

 

 

Bir az bu ekspedisiya haqqında danışmaq istərdim …

 

Ekspedisiyaya dünyaca məhşur qütb araşdırmaçısı, Yer üzündə ilk dəfə həm Cənub, həm Şimal qütbünə səyahət etmiş insan olan Ser Robert Swan rəhbərlik edir. Mənim qəhrəmanım olan bu insan, məqsədli macəralara atılmış və həyatını əsrarəngiz Qütb dairələrinin qorunmasına həsr etmək üçün 2041 Foundation təşkilatını qurmuşdur.

 

Mən  və Cənab Robert Svon

 

2041 Foundation iqlim dəyişikliyinin nəticələrinə qarşı mübarizə aparmaq üçün planetimizin davamlılıq, yenilənə bilən enerjilər və yaşıl həyat tərzi vasitəsilə qorunması barədə dünyada dəyişiklik etmək istəyən insanları maarifləndirməyə xidmət edən QHT-dir. Yaşıl döyüşçüləri ən son araşdırmalar, texnologiyalar və iqlim dəyişikliyində baş verən hadisələr haqqında daha dərindən məlumatlandırmaq (mühazirə və vörkşoplar vasitəsilə) məqsədilə Şimal Qütbü və Antarktikaya ekspedisiyalar təşkil olunur və hərəkətə keçən həll qrupları şəklində birgə fəaliyyət göstərmək üçün platforma  təmin edilir. Mənim bu ekspedisiyada iştirak etmək üçün seçilməyimin səbəbi, gənc insanlar arasında ətraf mühitlə bağlı problemlər haqqında məlumatlılığın artırılması məqsədilə Eko Hekayələr kitablarının yazılmasında iştirak etməyim idi. Ekspedisiyada iştirak etməkdə məqsədim karbon ayaq izi mövzusunda uşaqlar üçün  yazdığımız ikinci kitab üçün araşdırma aparmaq və həyata keçirə biləcəyim ideyaları əldə etmək idi.

 

Dünyanın dörd bir yanından 86 insan, müxtəlif yaş və peşə sahibi olan kişilər və qadınlar Norveçin Svalbard arxipelağından National Geographic Araşdırma gəmisinə minərək həyatlarının macərasına yelkən açdılar. O vaxt hələ bu səyahətin bizim həyatımızı nə qədər dəyişəcəyini bilmirdim.  10 gün müddətində buzun bizə imkan verdiyi qədər üzərək Şimal Qütbündən sadəcə 600 mil aralı olan 80 dərəcə şimala çatdıq. Səyahət müddətində hər gün yenilənə bilən enerji, iqlim elmləri, 4-6 mühazirə, hekayə söyləmə üzrə vörkşoplarda (öyrəndiklərimizi cəmiyyətə yararlı şəkildə çatdıra bilməmiz üçün) iştirak edir və tundrada dağa qalxma və yaxud Şimal Buzlu okeanında kayakinq kimi şən fəaliyyətlərə qoşulurduq!

 

Foto: Trenton Brenson

 

Öz zəngin bilikləri ilə məni qürurlandıran və ilham verən bir sıra insanlarla tanış oldum. Texas Universitetinin müəllimi, multi milyonluq korporasiyaların rəhbərləri, Kairns şəhərinin (Avstraliya) meri, QHT rəhbərləri, məktəb müəllimləri, mühafizəkarlar, eko dayanıqlı startap qurucuları, davamlılıq elmləri üzrə təhsil alan tələbələr və digərləri!

 

Foto: Trenton Brenson

 

Şimal qütbünün vəhşi gözəlliyi nə zamansa gördüklərim arasında ən gözəl təbiət mənzərəsi idi,  bu vaxta kimi insan tərəfindən toxunulmamış zirvəsi qarla örtülmüş dağlar okeanı qucaqlayırdı, heyrətdən çənəmi düşürən vəhşi təbiət mənzərələri isə məni özümü 5 yaşlı uşaq kimi hiss edib həyəcanlanmağa vadar edirdi. Səyahətimizin ən sevdiyim məqamlarından biri mühazirələrimizə vəhşi təbiət mənzərələri ucbatından ara verilməsi idi. Kimsə göyərtədən balina və ya qütb ayısı gördüyü zaman ayağa durub getməsi tamamilə yolverilən (hətta dəstəklənən) bir hərəkət idi və biz də bunun tam dadını çıxarmağa çalışırdıq. Mən morjlar, beluqa balinaları, qozbel balina, 7 ədəd qütb ayısı, çoxlu sayda Şimal maralı və Qütb bölgələrinə aid quşları gördüm…, lakin 200 yaşlı Qrenlandiya balinasını görəndə ürək döyüntülərim artdı. Şimal qütbündə yaşayan bütün növlərdən ən nadiri olan Qrenlandiya balinası ondan əldə olunan yağdan ötrü ovlanaraq tükənmək həddinə çatıb və təsəvvür edə bilərsinizmi ki, 30 ildir Şimal Qütbündə çalışan NatGeo təbiətşünası onu ilk dəfə gördü? O qədər şanslı idik! Bütün həyəcan və beyində fırtına yaradan mühazirələrə və ətrafda olan ilhamverici insanlara baxmayaraq, hamımızın ürəyi daha şiddətlə döyünməyə başladı.

 

Foto: Ahmed AlDhaheri

 

Foto: Trenton Brenson

 

Arktikaya çatanda özümü narahat hiss etdim və gördüm ki, bura heç də buzlu və soyuq deyildi. Bu vaxta qədər xizək sürmək üçün geyinilən palto və ya yarım termallarımdan istifadə etməmişdim, çünki kifayət qədər soyuq deyildi.

 

 

Bu fotolara baxın və mənə deyin görüm, Arktikanın belə bir yer olduğunu təsəvvür edirdinizmi?

 

Arktikanın 90-cı illərdən bəri 5 dəfə daha sürətlə əridiyini bilirdinizmi? Bu həyəcanverici bir xəbər və həyatımızın təhlükə altında olduğunu bildirən geniş miqyaslı bir böhrandır. Buz bu nisbətdə əriməyə davam edərsə, dəniz səviyyələri yüksəlməyə davam edəcək, vəhşi həyat yox olacaq və biz evsiz qalacağıq. Bu ərimənin səbəbi iqlim dəyişikliyinin birbaşa nəticəsidir, hansı ki, hər birimizin məsuliyyət daşıdığı bir mövzudur.

 

Planetimiz on illərlə ekosistemimizə mənfi təsir göstərən sənayeləşmə və gündəlik fəaliyyətlərimiz nəticəsində təhlükə altındadır. Müasir həyatımızın elementləri nəzarətdən çıxmış və hal-hazırda iqlim böhranı ilə üzləşməyimizə səbəb olmuşdur. Kütləvi material istehlakının həddindən artıq  yüksək səviyyədə olmasından tutmuş, qida istehlakımız (birdəfəlik plastik qablaşdırma, ərzaq idxalı, mal-qara və əkin sahələrini əkib-becərməyimiz), səyahət etdiyimiz üsullarına  (benzinlə işləyən avtomobillər / təyyarələr və s.) qədər  hər şey dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi, qeyri-adi temperatur dəyişiklikləri və çirklənmiş okeanlar və quru da daxil olmaqla kəskin iqlim dəyişikliyinə gətirib çıxarmışdır. Əslində isə iqlim böhranı haqqında düşüncə tərzimizi dəyişdirməliyik, çünki qorunmağa ehtiyac duyan planetimiz deyil, iqlim dəyişikliyinin nəticələri ilə üzləşərək təhlükədə olanlar bizlər – insanlarıq. Bu barədə bir az düşünün.

 

 

 

İşin yaxşı tərəfi bundan ibarətdir ki, texnologiya və rəqəmsal dünya əsrində biliklərimiz əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha çoxdur. Beləliklə bütün bu biliklər bizə hərəkətə keçmək üçün geniş imkan yaranır.

 

Gözəl və çiçəklənən ölkəmizdə, Qafqazda bir ilkə imza atmaq və bölgəmizdə yaşıl hərəkata rəhbərlik etmək imkanları boldur. Coğrafi cəhətdən kiçik bir xalq olaraq, sürətlə irəliləyərək sayımızdan və heyrətamiz resurslarımızdan istifadə edə bilərik. Mən burada  məsələni sadələşdirirəm, lakin eyni zamanda çox real bir baxış bucağı təklif edirəm. Yenilənə bilən enerji istifadəsinə keçə (biz günəşli və küləkli bir xalqıq! Günəş və Külək enerjisi qalib olsun!), bərpa olunan enerjini inteqrasiya etmək üçün 9 iqlim qurşağından istifadə, karbon əldəetmə texnologiyalarına sərmayə yatıra,  bütün ölkə daxilində birdəfəlik istifadə edilən plastiki qadağan, yerli, dayanıqlı resurslardan əldə edilən ərzaq məhsullarına üstünlük verməklə fermerlərimizi dəstəkləyə və daha nələr, nələr edə bilərik! Fürsətlər çoxdur!

 

Ətraf mühitlə bağlı maarifləndirmə  işləri dünyada sürət yığmaq üzrədir,  belə ki, dövlətlər BMT-nin Paris razılaşmasına qoşulduqları üçün, bir çox ölkələr təkistifadəli plastikləri qadağan edir və daha çox bərpa olunan enerjiləri inteqrasiya edir, amma əlbəttə ki, daha sürətli hərəkət etməliyik. İdeal bir ssenaridə,  biz 2050-ci ilə qədər istixana effekti yaradan qazların atmosferə atılmasını sıfıra çatdırmalıyıq. və bu prosesi asanlaşdırmaq üçün Paris razılaşması kimi beynəlxalq müqavilələr mövcuddur, lakin siyasətçilərimizi bu məsələyə daha ciddi yanaşmağa məcbur etməliyik.

 

İstixana effekti yaradan qazların atmosferə atılmasını sıfıra çatdırmaq nə deməkdir? Temperaturun daha da yüksəlməsinin, yəni qlobal istiləşmənin qarşısını almaq üçün həyat tərzimizi atmosferə istixana qazları yönəltməməyə uyğunlaşdırırıq. Bu, benzinli avtomobillərdən elektrikə keçid, günəş və külək enerjisinin evlərimizə, iş yerlərimizə və məktəblərimizə intqerasiya edilməsi və həyatımızı daha da yaşıllaşdırmağın yollarını düşünmək kimi dəyişikliklərin edilməsi deməkdir. Bu dəyişiklikləri həyata keçirmək və  bu keçidi daha da sürətləndirmək üçün kömək etmək üçün  milli səviyyədə hökumətimizdən dəstək və subsidiyalara ehtiyacımızın olduğu danılmazdır, lakin BU GÜN fərdi səviyyədə belə  edə biləcəyimiz çox şey var.

 

Atdığımız hər addıma şüurlu bir filtr tətbiq edə biləcəyimiz və həyat tərzimizdə daha dərin dəyişikliklər edə biləcəyimiz Dörd yol.

 

  1. QİDALANMA TƏRZİNİZİ nizamlayın

Daha az ət istehlak edin. Niyə? Mal-qara üçün yer ayırmaq və heyvanlardan ayrılan yüksək metan həcmli tullantılar daxil olmaqla bir çox səbəb (bu tullantılar atmosferdə qlobal istiləşməyə səbəb olan dəhşətli dərəcədə yüksək miqdarda CO2 yayır) var. Bilirəm ki, bu bizim ağız sulandıran dolma və kabablarımızla çətindir, hətta şəxsən mənim üçün böyük bir problemdir,lakin indi mən yerli qaynaqlı dəniz məhsullarından daha çox istifadə etmək və əti ayda yalnız bir dəfə yeməkdə qərarlıyam. Burger və steyklər, sizi sevirəm, amma planetimizi daha çox sevirəm. Tamamilə vegetarian olmağınız gərəkli olduğunu söyləmirəm, lakin ət istehlakınızı həftədə bir dəfəyə endirmək və ya daha da azaltmaqla böyük dəyişiklik yaratmış ola bilərsiniz!

 

Əti bir kənara qoyaq, yerli mənbələr vasitəsilə əldə olunan və davamlı olan (karbon tullantılarının boşqabınıza qədər səyahət etməsinin qarşısını almaq üçün) məhsulu istehlak etməyi də unutmamalıyıq. İstehlak etdiyiniz qida ilə  maraqlanın və suallar verin!

 

  1. SƏYAHƏT üsullarınızı tənzimləyin

Bilirəm ki, avtomobilinizə atlamaq və yaxud təyyarəyə minmək asandır (aviasiya qlobal tullantıların 12%, yol nəqliyyatı is 74% -inə cavabdehdir), lakin ekoloji  daha təmiz səyahət üsulları seçməliyik. Velosipedlər, ictimai nəqliyyat, elektrik enerjisindən istifadə edən nəqliyyat vasitələri, paylaşma avtomobilləri, skuterlərdən istifadə etmək və hamımızın bildiyi köhnə üsul – piyada gəzmək gündəlik səyahətlərimiz üçün ən yaxşı eko alternativlərdən sayılır. Mümkün olduğu yerlərdə daha uzun məsafələr üçün qatara bilet almaq və olduğumuz yerdə daha uzun vaxt keçirməklə daha az uçmaq (mən özüm də hələ ki bu xüsusiyyətimin üzərində çalışıram!) olar. Elə yaşadığımız yerin özündə kəşf ediləsi gözəl məkanların olması bizə bəxş edilən nemətdir, buna görə də tətil keçirmək üçün həmişə okeanın o biri  tərəfinə səyahət etmək kimi bir ehtiyacımız yoxdur!

 

  1. İSTEHLAKINIZI azaldın

Ümumiyyətlə daha az birdəfəlik və maddi əşyalar istehlak edin. Biz həqiqətən sadə varlıqlarıq və təbiətdə nə qədər çox vaxt keçirsək, xoşbəxt və sağlam olmağımız üçün nə qədər az bir şeyə ehtiyacımız  olduğunu başa düşəcəyik. Minimalist həyat tərzini seçin və bunun gətirdiyi yüngüllükdən zövq alacaqsınız. Bunu həyatınızın hər tərəfinə, evinizə, avtomobilinizə, çantanıza, ofisinizə tətbiq edin və həyatınızın müsbətə doğru dəyişdiyini izləyin.

 

Qida istehlakı baxımından BÜTÜN birdəfəlik istifadə edilən plastik əşyalardan qaçmalı və daha davamlı alternativlərə keçməliyik. Supermarketdəki plastik çantalar, kafelərdəki plastik qablar, restoran və məktəblərdə plastik saman və stəkanlar. Daha çox göstəriciyə ehtiyacınız varsa, buranı ziyarət edin! Plastik bir kənara, birdəfəlik kağız stəkan və digər “təkrar istifadə edilə bilən” materiallardan istifadə etmək üzərində işləməyimiz gərəkli olan növbəti bir vərdişdir. Təəssüf ki, təkrar istifadə həll yolu DEYİL. Qorxuducu statistika göstərir ki, təkrar istifadə edilə bilən əşyaların yalnız 5% -i HƏQİQƏTƏN təkrar istifadə edilir. Təsəvvür edin! Bəs qalanları hara gedir? Parklarımızı və çimərliklərimizi çirkləndirir, torpaq ərazilərini doldurur, okeanda zibil yamaqları yaradır və vəhşi təbiətin incə məxluqlarının ev və qarınlarını ürəkparçalayacaq şəkildə zəbt edir.

 

Birdəfəlik  materiallardan istifadə vərdişini azaltmaq üçün yanınızda öz eko dəstinizi gəzdirmək vərdişinə başlayın. Unutmayın ki, bunu mükəmməl yerinə yetirmək məcburiyyətində deyilsiniz, lakin vacib olan bu yolda davamlı çalışmaqdır.

 

Bel çantası və ya avtomobilinizi doldurula bilən bir şüşə, daşınan qab-qacaq dəsti, parça çanta və ehtiyac duya biləcəyiniz digər əşyalarla təchiz edin  və dünyanın sizə göstərdiyi təbəssümü izləyin.

 

  1. Daha çox KARBON NEYTRAL həyat tərzi sürün və ağac ƏKİN!

Bu nə deməkdir? Bu müasir həyat tərzimiz nəticəsində geniş həcmdə istixana qazı (qlobal istiləşməyə yardımçı olan,  xüsusilə CO2) yaymağımız deməkdir, buna görə də karbon izimizi mütəmadi olaraq hesablamalı, mümkün olduqca azaltmalı və qalan hissəsini əvəz etməliyik.(məsələn, ağac əkməklə! Ağaclar təbii olaraq atmosferdən karbon qazını udur!) Zamanla inkişaf etdirə biləcəyimiz asan həyat tərzi seçimimiz çoxdur.

 

Qida tullantılarınızı (və bu hansı şəkildə əldə olunur), məişət tullantılarını (bərpa olunan enerjiləri birləşdirə bilsəniz), avtomobilinizi (avtomobilinizi paylaşın və ya elektriklə işləyən avtomobillərdən istifadə edin!), daxili və beynəlxalq səyahətlərinizi, ofisdə və digər yerlərdə necə azalda biləcəyinizi düşünün.

 

Güzəşt edilməsi çətin olan sahələr mövcuddur (mənim üçün bu  səyahət və bütün uçuşlardır!), bu isə  karbon tullantılarını balanslaşdırmaq və onları əvəz etməklə hərəkətlərimizə görə məsuliyyət daşımalı olduğumuz deməkdir. İnternetdə karbon izinizi hesablaya bilərsiniz (məsələn, BU veb səhifə uçuşdan  tutmuş yeməyinizə qədər hər şeyi hesablamaqda əladır!).  Bundan sonra  ağac əkmək (və ya bu işi pul qarşılığında kiməsə gördürməklə) və ya təmiz enerji texnologiyalarına və ya digər yaşıl təşəbbüslərə yatırım etməklə tullantılarınızı NECƏ azaldacağınıza dair  qərar qəbul edə bilərsiniz.

 

Ümid edirəm ki, bu məsləhətlər faydalı olacaq, inanın ki, bu dəyişiklikləri etmək asan olmadığını bilirəm, lakin bu sadəcə vərdiş və qətiyyət məsələsidir. Birlikdə axınları dəyişdirə bilərik!

Photo: Trenton Branson

 

It all started with two sisters, a children’s book project and a deep love for our planet. Over the past 1.5 years, my dear sister, Seltenet and I have been quietly working on a children’s book series on Eco topics. Our first book in the trilogy, The Invasion of the Perilous Plastics is due to be released later this year in Azerbaijan and England, and it’s thanks to this door opening project that I had the unique opportunity to be the first Azerbaijani person to join 2041 Foundation’s educational expedition to the top of the world – the Arctic circle!

 

 

Let me tell you a little about the expedition…

 

The expedition was led by the world famous Polar Explorer, Sir Robert Swan, the first man on Earth to walk to both the South and North poles. A personal hero of mine who has weaved his adventures with a sense of purpose and set up 2041 Foundation to dedicate his life to the preservation of our stunning Polar regions.

 

Here I am with Sir Robert Swan, the Polar Explorer

 

2041 Foundation is an NGO that serves to educate change makers around the world on the importance of protecting our planet through the promotion of sustainability, renewable energies and green living to combat the effects of climate change. They organise expeditions in the Arctic and Antarctica to provide green warriors with an in depth insight into the latest research, technologies and happenings in climate change (through lectures and workshops) and provide a platform to collaborate as a group on actionable solutions. I was selected to join this expedition because of my involvement in writing the Eco Stories books that aims to raise awareness on environmental issues amongst young people. My goal for the expedition was to conduct research on our second children’s book that will focus on the carbon footprint and walk away with ideas to bring it to life.

 

86 people from all four corners of the globe, men and women of all ages and backgrounds hopped on the National Geographic Explorer ship in the Norwegian archipelago of Svalbard and set sail on the journey of a lifetime. Little did I know just how life changing this journey would be for all of us. Over the course of 10 days we sailed, as far as the ice would allow us to travel and reached 80 degrees north, only 600 miles from the North Pole. Throughout this journey every day we would participate in 4-6 lectures focusing on renewable energies, climate science, storytelling workshops (to effectively bring back our learnings to our communities) and fun activities in the wild, such as hiking in the tundra or kayaking in the Arctic ocean!

 

Photo: Trenton Branson

 

I met some truly inspiring individuals who humbled me with their immense knowledge. Professors from The University of Texas, CEOs of multi million dollar corporations, the Mayor of Cairns (Australia), founders of NGOs, school teachers, conservationists, eco focused startup founders, students studying sustainability, and many more!

 

Photo: Trenton Branson

 

The arctic wilderness is the most beautiful landscape I’ve ever laid eyes on, pristine snow capped mountains hugged the ocean and the jaw dropping wildlife sightings made me feel like a 5 year old giddy with excitement. One of my favourite moments of the trip was when our lectures would be interrupted by wildlife sightings. It was completely acceptable (and encouraged) to get up and leave the moment somebody spotted a whale or polar bear from the deck and we made the most of it. I saw walruses, beluga whales, humpback whales, 7 polar bears, lots of arctic reindeer and birds native to the Polar regions…but the moment my heart skipped a beat was when we spotted a 200 year old Bowhead whale.The rarest of all arctic species, the Bowhead was almost hunted to extinction for its oil and can you imagine it was the first time one NatGeo naturalist who’s been working in the Arctic for 30 years had seen one? We were so so lucky! Despite all the excitement and mind blowing lectures and inspiring people, we all experienced severe heartbreak.

 

Photo: Ahmed AlDhaheri

 

Photo: Trenton Branson

 

I felt uneasy and unsettled when we reached the Arctic and I noticed it was nowhere near as icy or as cold as it should have been. I didn’t use my ski coat or half my thermals because it just wasn’t cold enough.

 

 

Look at these photographs, and tell me, is this what you expected the ARCTIC to look like?

 

Did you know the Arctic is melting FIVE times faster than in the 90s? This is alarming news, and a crisis of the largest scale as it means our lives as we know it, is under threat. If the ice continues to melt at this rate, sea levels will continue to rise, wildlife will vanish, and we will be left with no home. The cause of this melting is a direct result of climate change, something each and every one of us is responsible for.

 

Our planet is under threat as a result of industrialisation and our daily activities, that have been negatively impacting our ecosystem for decades. Elements of our modern lives have spiralled out of control and led to our current climate crisis. Everything from extreme levels of mass material consumption to the way we consume food (single use plastic packaging, importing food, the way we farm our cattle and crops), to the way we travel (petrol cars/planes etc) have resulted in severe climate change including rising sea levels, unusual temperature changes and polluted oceans and land. In fact, we need to reshape the way we think about the climate crisis as it’s not our planet that needs protecting, it is us as the human species that is in danger as we are the ones who are facing the consequences of climate change. Let that sink in.

 

 

 

The good news is that with the age of technology and the digital age, we know now more than ever before. Thus, with all this knowledge comes ample opportunity for action.

 

Our beautiful and prosperous country is filled with opportunities to make us the pioneer of the Caucasus and lead the green movement in our region. As a geographically small nation, we can move quickly and take advantage of our size and amazing pool of resources. I’m oversimplifying here but also proposing a very realistic outlook. We can transition to renewable energies (we are a sunny and windy nation! Solar and Wind power for the win!) and tap into making use of our 9 climate zones to integrate renewables, we can invest in carbon capture technologies, ban single use plastics across the entire country, empower our farmers by choosing locally, sustainably sourced food and so much more! The opportunities are abundant!

 

Environmental awareness is gathering momentum across the world, as nations are uniting on the UN’s Paris agreement, many countries are banning single use plastics and integrating more renewable energies, but we certainly need to move faster. In an ideal scenario, we need to reach zero emissions by 2050, and we have international agreements like the Paris agreement in place to facilitate that but we need to push our policymakers to take it more seriously.

 

What does it mean to be zero emissions? Essentially adapting our lifestyles to emit no greenhouse gases into the atmosphere to prevent further rising of temperatures, i.e. global warming. This means changes such as switching from petrol cars to electric, integrating solar and wind power into our homes, workplaces and schools and thinking about greener ways to live our lives. It goes without saying we need support and subsidies from our government on a national level to implement these changes and help us transition faster, but there are also plenty of things we can do TODAY on an individual level.

 

Here are FOUR ways we can apply a conscious filter to every step we take and make deeper lifestyle changes.

 

1.Adjust your DIET

Consume less meat. Why? Many reasons, including deforestation to make space for cattle, and high methane emissions of animals (they emit terrifyingly high levels of CO2 in the atmosphere that causes global warming). I know this is hard with our mouthwatering dolma and kebabs, it’s a big challenge for me personally but I am now committed to sticking to locally sourced seafood where possible and eat meat once a month only as a treat. Burgers and steak, I love you but I love our planet more. I’m not saying you need to go vegetarian completely,, you can just cut down on your meat intake to once a week or even less and already make a difference!

 

Meat aside, we also need to be mindful of consuming produce that is locally sourced and sustainable (to reduce the carbon emissions of its journey to your plate). Get curious with your food, and ask questions!

 

  1. Adjust your TRAVEL methods

I know it’s easy to jump in your car and call it a day or hop on a plane (aviation is responsible for 12% of global emissions, whilst road transport is responsible for 74%) but we need to adopt more eco friendly manners of travelling. For short daily travels using bicycles, public transport, electric powered vehicles, sharing cars, riding scooters and good old fashioned walking are some of the best eco alternatives. For longer distances, where possible we can opt to take trains, and fly less often but stay longer (something I am still working on improving!). We are also abundantly blessed with beautiful destinations to explore on our doorstep, so we don’t always need to travel across the ocean to enjoy a holiday!

 

  1. Reduce your CONSUMPTION

Consume less disposable and material items in general. We’re really simple beings and the more we spend time in nature, the more we will realize how little it takes for us to be happy and healthy. Go minimalist and you’ll enjoy the lightness it brings. Apply it to every aspect of your life, your home, your car, your handbag, your office and watch your life positively change.

 

From a food perspective, we need to avoid ALL single use plastic items and switch to more sustainable alternatives. Plastic bags at the supermarket, plastic cutlery at cafes, plastic straws and cups at restaurants and schools. If you need more pointers click here!. Plastic aside, disposable paper cups and other seemingly “recyclable” materials are the next habit we need to kick. Sadly, recycling is NOT the answer. A frightening statistic shows only 5% of recyclable items are ACTUALLY recycled. Imagine that! Where does the rest go? It pollutes our parks and beaches, overflows landfills, creates garbage patches in the ocean, and heartbreakingly invades the homes and the bellies of delicate wildlife.

 

Get into the habit of carrying your own eco kit to cut down your single use disposables habit. Remember you don’t need to be perfect about it, but continuously trying is what matters.

 

Pack your backpack or car with a refillable bottle, a portable Tupperware and cutlery set, a tote bag and anything else you might need, and watch the world smile at you.

 

  1. Live a more CARBON NEUTRAL life and Plant trees!

What on earth does that mean? Basically our modern lifestyle means we emit a whole lot of greenhouse gases (that contribute to global warming, mainly CO2) just living the way we do, so we need to calculate our carbon footprint regularly, reduce them where possible and offset the rest (for example by planting trees! Trees naturally absorb carbon dioxide from the atmosphere!). There are so many easy lifestyle choices we can make and improve over time.

 

Think about how you can reduce emissions with your food (and where it travels from), your household (and if you can integrate renewable energies to run it), your car (share rides or go electric!), your domestic and international travels, your office and everywhere in between.

 

There are areas that are hard to compromise (for me it’s traveling and all the flights I take!), and this means we should take responsibility for our actions through balancing our carbon emissions and offsetting them. You can calculate your footprint online (for example THIS website is great at calculating everything from your flight to your food!) You can then decide on HOW you’d like to offset your emissions, either through planting trees (or paying someone to do this for you), or investing in clean energy technologies or other green initiatives.

 

I hope you find these tips helpful, believe me, I know it’s not easy to make these changes but it’s simply a matter of habit and determination. Together, we can change the tides!

Müəllif: Fidan Huseyni