Məşhur müasir rəssam və Bakıdakı Yarat Müasir İncəsənət Mərkəzinin təsisçisi Aidə Mahmudova, vətəni Azərbaycandan ilhamlanaraq, müxtəlif sahələr və mövzular üzərində fəaliyyət göstərir. Bakı və Londonda yaşayan A.Mahmudova Londonda (Böyük Britaniya) yerləşən Central Saint Martins-də incəsənət üzrə təhsil alıb və 2011-ci ildə yerli istedadları dəstəkləmək, həmçinin incəsənəti Azərbaycanda və ölkə xaricində təşviq etmək məqsədilə, sənətkarlara hesablanmış Yarat qeyri-kommersiya təşkilatını təsis edir. O vaxtdan bəri Yarat Azərbaycanın müasir incəsənətində ən tanınan insanlarla işləyir, proqramlar təşkil edir, sərgilər maliyyələşdirir və Azərbaycanın bədii diskursunun təşviqi məqsədi ilə tanınmış, yeni başlayan yerli rəssamları studiya məkanları ilə təmin edir. Qeyd etmək lazımdır ki, Yarat 2013-cü ildə Venesiyada keçirilən 55-ci Beynəlxalq Bienal çərçivəsində, Azərbaycanın müasir sənətkarları ilə birlikdə Qafqazı, İranı, Türkiyəni və Rusiyanı təmsil edən rəssamların əl işlərini təqdim edən çeşidli və göstərişli “Love Me, Love Me Not” sərgisinə sponsorluq edib. Qeyd edilən sərgiyə daxil edilmiş Aidanın “RECYCLED” (2012-2013) əsəri onun zaman keçdikcə yaddaşlardan silinməyə başlayan şəhərin arxitektura estetikası ilə bağlı nostalgiyanı ifadə edən köhnə Bakıya xas olan dəmir pəncərə barmaqlıqlarından ilham alıb. Yeri gəlmişkən bu mövzu rəssamın yaradıcılığında sıx-sıx müşahidə edilir.

 

 

Bundan əlavə, Aida Mahmudova öz-özlüyündə də uğurlu bir artistdir. Onun əl işləri dünya miqyasında, o cümlədən Dubay, London və Vyana kimi şəhərlərdə, həmçinin möhtəşəm sərgi və qalereyalarda nümayiş etdirilib. Məsələn, A.Mahmudova London, Paris, Berlin, Moskva, Roma (2012-2013) kimi şəhərlərdə nümayiş etdirilən azərbaycanlı rəssamların “Fly to Baku” sərgisində iştirak edib, bundan başqa Nyu-Yorkun (ABŞ) Leyla Heller qalereyasında, Zürixin Barbar İncəsənət qalereyasında və Bakının Müasir İncəsənət Muzeyində solo sərgilərini keçirib. Aidanın incəsənət üslubunu onun maddiliyi instalyasiya, heykəltəraşlıq və rəsm vasitəsi ilə araşdırması xarakterizə edir. Onun boya, beton və ya metal istifadə edərək əsərlərində çox ölçülü vizual sahələr yaratmasında əsl rəssam yanaşmasını görmək olur. Əsərlər konseptual olaraq, Aida Mahmudovanın yaddaş və məkan marağı ilə bağlı olan sezilən dərinliyə malikdir – onun işi yaddaşda qalan təsvirlərin vaxt keçdikcə solması və yumşalmasını, həmçinin insanın nostalgiya süzgəcindən keçdikdən sonra yenidən formalaşmasını araşdırmaqdan ibarətdir. Bu mövzunu rəssamın 2018-ci ildə Avstriyanın paytaxtı Vyanda yerləşən Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzində keçirilən “Landscaped” adlı fərdi sərgisində müşahidə etmək mümkün oldu. Rəsmlər, kətanın üzərinə həkk edilmiş yayıq rənglər və yumşaq bucaqlar vasitəsi ilə mücərrəd mənzərələri təsvir edirdilər. Bununla torpaqla bir yerdə insan şüurunun landşaftına həkk edilmiş xatirələrin topoqrafiyası təqdim edilir. 2018-ci ildə Yarat Müasir İncəsənət Məkanında keçirilən “Təsəvvür edilməyən perspektivlər” adlı fərdi şousu çərçivəsində A.Mahmudova, məkanın alt qatının hamısını Azərbaycanın bölgələrindən ilhamlanan nəhəng miqyaslı heykəl və rəsm işlərini sərgiləmək üçün istifadə etməklə, öz araşdırmalarına yeni ölçülər qataraq genişləndirmiş olur. Alternativ boğuq və zəngin rəng palitrası, rezin və beton istifadə edərək, artist sanki Yerin özünü, həmçinin onun zamanın fiziki qalıqlarına həkk olunmuş hekayələrini əks etdirən xam və torpaq rəngində kolonlar təqdim edir. Əlavə çoxqatlı materiallardan ibarət skulptur bloklar isə Azərbaycan landşaftlarının köndələn hissələrinin göydən çəkilmiş təsvirini təqdim edir. Yeri gəlmişkən, burada hər qat torpaqda toplanmış təcrübənin dərinliyini əks etdirir. Mənzərəni məsafəli təqdim etməklə, bu əsər, vizual struktur və əlavə interpretasiya kimi izləyicinin şəxsi təcrübəsinə əsaslanan perspektiv dəyişkənliyini nəzərə alaraq, daha diqqətli tədqiqata dəvət edir. Beləliklə, Aida Mahmudovanın əsərləri Azərbaycanla birgə universal vətən üçün darıxma, həmçinin sezilən, real və sonsuz yer hissi ilə bağlıdır. Bu həssaslıq Aidanın incəsənəti hamı üçün əlçatan etmək və gələcək azərbaycanlı rəssamlar nəslini ruhlandırmaq məqsədi ilə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində sərgilərin keçirilməsini dəstəkləyərək Yarat-ın təkmilləşdirməsi istəyində davam edir. Bu yaxınlarda Yarat Qazax bölgəsində “Yenə o bağ olaydı” (Once Again That Garden Be) adlı səyyar sərgisinə dəstək verir. Bu sərgidə, bütün Azərbaycan üzrə incəsənətə sevgi hissini aşılamaq məqsədi ilə, gənc azərbaycanlı rəssamlarla birgə müasir italiyalı rəssam Mikelancelo Pistolettonun əsərləri təqdim olunur. Məhz bu inklüzivlik Azərbaycanın incəsənət səhnəsinə həm yerli, həm də qlobal müstəvidə bu cür marağın cəlb olunmasına kömək etmiş olur. Bakıda müasir incəsənət mədəniyyətinin inkişafına tövhə vermək məqsədi ilə öz rəssamlıq istedadını istifadə edən Aida Mahmudovanı ölkənin ən nüfuzlu və dinamik sənətkarlarından və Azərbaycanın müasir incəsənətinin hamilərindən biri adlandırmaq olar.

Aida Mahmudova, celebrated contemporary artist and founder of Yarat Contemporary Art Centre in Baku, works across various media and themes as inspired by her home, Azerbaijan. Based in Baku and London, Aida studied fine art at Central Saint Martins in London, UK and founded Yarat in 2011 as a not-for-profit artist-centered organization to help support local talent and promote art in Azerbaijan and abroad. Since that time, Yarat has worked with the most recognizable names in contemporary art in Azerbaijan, providing programs, sponsoring exhibitions, and supporting studio space for Azerbaijani artists, both established and emerging, to encourage the growth of an Azerbaijani artistic discourse. Significantly, Yarat sponsored the diverse and compelling survey exhibition ‘Love Me, Love Me Not, at the 55th International Art Biennale in Venice in 2013, which presented work by young Azerbaijani contemporary artists along with artists from the Caucasus, Iran, Turkey and Russia. Included in the exhibition, Aida’s artwork ‘RECYCLED’ (2012-2013) was inspired by the metal window grates of old Baku, representing nostalgia for the built aesthetic of the city as it slowly fades into memory with the passage of time, a recurring theme in her artistic practice.

 

 

Aida is also an accomplished artist in her own right, having shown work worldwide in cities such as Dubai, London and Vienna, and in significant exhibitions and galleries, including the ‘Fly To Baku’ exhibition of Azerbaijani artists that was shown in London, Paris, Berlin, Moscow, Rome (2012–2013), and her solo exhibitions at the Leila Heller Gallery in New York, USA, the Barbarian Art Gallery in Zurich, and the Museum of Modern Art in Baku.  Aida’s artistic style is characterized by her experimentation with materiality through installation, sculpture, and painting. Her work shows the hand of the artist through its use of layering, whether it be paint, concrete, or metal, creating multidimensional visual fields within the works. The works have a tactile depth that conceptually relates to her fascination with memory and place – her artwork is an exploration of how images that are held in memory mutate and soften with time, and how identity is remade through the filter of nostalgia. This theme was evident in her April 2018 solo exhibition ‘Landscaped’ held at the Azerbaijan Culture Center in Vienna, Austria. The paintings showed what appeared to be abstracted landscapes through blurred colors and soft edges, the layered paint on the canvas suggesting the topography of both the land but also of memories etched into the landscape of a person’s consciousness. In her recent 2018 solo show ‘Non-imagined Perspectives’ at Yarat Contemporary Art Space in Baku, she expanded this exploration to new dimensions through the use of the entire first floor to exhibit new site-specific sculptures and painted work inspired by the regions of Azerbaijan. Using an alternately muted and saturated palette of paint, resin and concrete, she presented raw and earthy stratified columns that seemed to represent the interior of the earth itself, its stories embedded within the physical deposits of time. Alternately, additional sculptural blocks of layered materials suggested cross sections of Azerbaijan’s landscapes as viewed from above, each layer representing the depth of experiences held within the land. By representing the landscape from a distance, the artworks invited closer inspection, with the perspective changing based on the visual frame and personal experiences of the viewer as an added layer of interpretation. In this way, her works are about Azerbaijan, but also about the universal longing for home and a shared sense of place that is tangible, real and infinite. This sentiment is echoed in her drive to keep pushing Yarat forward, supporting exhibitions in various regions of Azerbaijan to make art accessible to everyone and inspire the next generation of Azerbaijani artists. Recently, Yarat sponsored ‘Once Again That Garden Be’, a traveling exhibition in the region of Gazakh, showing new work by emerging Azerbaijani artists alongside famous Italian contemporary artist Michelangelo Pistoletto, helping to nurture the love of art throughout the country. It is this inclusiveness that has helped to bring such prominence to the Azerbaijani art scene both locally and globally. By using her talent as an artist to help build the contemporary art culture of Baku, Aida is one of the most influential and dynamic artists and patrons of Azerbaijani contemporary art.

Müəllif

Lesli Qrey Dubayda məskunlaşmış kurator olmaqla yanaşı, Körfəz ölkələri və Xəzər regionunun müasir incəsənətini araşdırır. O ArtAsiaPacific incəsənət jurnalı üçün Mərkəzi və Qərbi Asiya regionlarından yazır. O Bakı incəsənət səhnəsini sevir və tez-tez ziyarət edir.

Lesley Gray is a Dubai-based curator and researcher focusing on contemporary art in the GCC and Caspian Sea regions. She is also a freelance writer covering Central and West Asia for the art journal ArtAsiaPacific. She loves the Baku art scene and visits often.

Tags: