Əvvəlcə Yarat Müasir İncəsənət Mərkəzində baş kurator kimi işə başlayan və hal-hazırda mərkəzin bədii rəhbəri kimi fəaliyyət göstərən Suad Qarayeva-Malekinin Azərbaycanın müasir incəsənət səhnəsini genişləndirməklə bağlı missiyası Bakının incəsənət və kuratorial mənzərəsininin inkişaf etməsinə böyük töhfə verib. Əslən Bakıdan olan Suad, ali təhsil almaq üçün London İqtisadiyyat Məktəbinə (Birləşmiş Krallıq) üz tutur və buranı bitirdikdən sonar maliyyə sahəsinə yönəlir. Bununla belə, Suad Qarayeva-Malekinin incəsənətlə bağlı artan marağı ona Londonun Christie’s təhsil ocağında müasir incəsənət üzrə biliklərə yiyələnməyə təkan verir. Təhsili bitirdikdən sonra o, nüfuzlu Sotheby’s auksion evində, ev və kolleksionerlər üçün yeni maraq dairəsinə çevrilən, Qafqaz və Mərkəzi Asiya incəsənəti üzrə mütəxəssis kimi işləməyə başlayır. Orada işləyən zaman Suad Azərbaycan rəssamları ilə onların bölgədəki müasirləri arasında dialoqu olduqca genişləndirən iki sərgiyə kuratorluq edir. “Kəsişmələrdə: Qafqaz və Mərkəzi Asiyadan Müasir İncəsənət”(2013) və “Kəsişmələrdə 2: İstanbuldan Kabilədək Müasir İncəsənət” (2014) sərgiləri bölgənin müasir incəsənətinin dərinliyi və genişliyinə görə yüksək qiymətləndirilir, həmçinin auksion evi üçün bu cür sərgilər baxımından bir ilk olur. Sotheby’s auksion evində işləməklə birgə o Avropada, o cümlədən Monako və İtaliyada keçirilən sərgiləri kurasiya edib. 53-cü və 54-cü Venesiya bienallarında Azərbaycan Milli Pavilyonunun kurasiyasında iştirak etməklə birgə, 2015-ci ildə Suad 56-cı Venesiya bienalında parallel olaraq nümayiş etdirilən “Od və Suyun Birliyi” adlı əhəmiyyətli sərgiyə kuratoruluq edir. Qeyd etmək lazımdır ki, bu sərgi azərbaycanlı rəssam Rəşad Ələkbərovun qazax rəssam Almagül Menlibayeva ilə estetik dialoqunu əks etdirmişdi. Gözəlliyi və intensivliyi sayəsində tanınan Suadın kuratorial baxışı, sənət əsərlərinin Barbaro sarayının fərqli yerlərində ziyarətçiləri heykəllərdə və müxtəlif instalyasiyalarda sezilərək, bütün sərgi boyu konseptual hekayə yaradan, düşündürücü dizaynlı abu-hava ilə fərqlənir.

 

Suadın cəlbedici vizual təəsürat yaratmaq bacarığı Bakıdakı Yarat-da təqdim olunun müxtəlif incəsənət əsərlərində aydın görünür. Yeri gəlmişkən, Suad Bakıya öz yaradıcılıqlarını sərgiləyən bir çox əhəmiyyətli əcnəbi müasir rəssam dəvət etmişdir. 2015-ci ildə Yarat Müasir İncəsənət Mərkəzinin açılışı üçün məşhur iranlı fotoqraf Şinin Neşatın əl işlərininin sərgisini keçirir. Açılış sərgisindən sonra o “Rhisome”-u (Rizom) təmsil edən Maykl Konnerlə birlikdə Nyu-Yorkun (ABŞ) Yeni Muzeyində, Bakı incəsənət səhnəsi üçün yeni olan post-rəqəmsal dünyada identifikanın və vizual təqdimatının inkişafını araşdıran, “Ürək tənha ovçudur” adlı innovativ sərgiyə kuratorluq edir. O vaxtdan indiyədək ölkəmizin mədəniyyət və landşaftının incəsənət kollaborasiyası rolunu oynayan Azərbaycandan ilhamlanaraq sənət əsərləri yaratmaq üçün Bakıya əcnəbi rəssamları dəvət etməklə, kuratorumuz rəngbərəng, mürəkkəb və cəlbedici sərgi siyahılarını yaradır. 2016-2017-ci illərdə baş tutmuş kolumbiyalı rəssam Oskar Murilyonun, İpək yolunda Şəkinin, habelə müasir ipək istehsalının, yaratdığı şəbəkə ornamentindən, həmçinin bütün əsərini əhatə edən xüsusi parça instalyasiyalarından ibarət nəhəng instalyasiyasında ilham rolunu araşdıran, “Dis Place” adlı solo sərgisi Suadın Azərbaycan tarixi və mədəni ifadəsini müasir baxış vasitəsi ilə üzə çıxarılması ilə bağlı marağını simvolizə edir.

 

2018-ci ildə Suad Yaratın sabiq rəhbəri Byorn Geldhofla birgə ilkə imza atan italiyan müasir artist Mikelancelo Pistolettonun köhnə və yeni işlərinin, Azərbaycanlı rəssam Aidə Mahmudovanın yeni heykəllərinin və hindistanlı rəssam Şilpa Quptanın azərbaycanlı və əcnəbi şairlərdən ilhamlanan nəzm və instalyasiyadan ibarət sərgilərini keçirir. Qeyd etmək lazımdır ki, bütün bu sərgilər bölgə üçün əhəmiyyət kəsb etmişdir. Kuratorluqdan əlavə, Suad yerli azərbaycanlı rəssamların əl işlərinin sərgilərə qatılmasını təşkil edir və Yaratın müxtəlif studiyaları və təhsil proqramları vasitəsi ilə bütün ölkə üzrə istedadların inkişaf etməsinə nəzarət edir. Bundan başqa, Yarat vasitəsi ilə Azərbaycanın nəhəng yaradıcılıq istedadı ilə dünya arasında dialoqun genişləndirilməsini davam etdirməklə Suad Qarayeva-Maleki həm yerli, həm də qlobal auditoriyanı ruhlandırır.

First as Chief Curator and now as the Artistic Director of Yarat Contemporary Art Centre in Baku, Suad Garayeva-Maleki’s mission to help broaden the Azerbaijani contemporary art scene has helped to evolve the artistic and curatorial landscape of Baku. Originally from Baku, Suad left Azerbaijan for university studies in the UK at the London School of Economics, where she went into finance after graduation. However, her growing interest in art led her to pursue graduate studies at Christie’s London, where she specialized in Modern and Contemporary Art. Following her studies, she worked at prestigious action house Sotheby’s London as a specialist focusing on Caucasian and Central Asian art, which were new areas of interest for the auction house and their collectors. During her time there, she curated two exhibitions that greatly expanded the dialogue between Azerbaijani artists and their regional contemporaries, and in turn, the larger global art world. The exhibitions “At The Crossroads: Contemporary Art from Caucasus and Central Asia” (2013) and “At The Crossroads 2: Contemporary Art from Istanbul to Kabul” (2014) were both highly regarded for their depth and breadth of contemporary art production across the region and were the first exhibitions of their kind for the auction house. In addition to her work at Sotheby’s, she has also curated exhibitions in Europe including Monaco and Italy. While Suad contributed to the curation of the Azerbaijani national pavilion at the 53rd and 54th Venice Biennale, in 2015 she curated the significant collateral exhibition ‘The Union of Fire and Water’ that was presented during the 56th Venice Biennale, and featured Azerbaijani artist Rashad Alakbarov in an aesthetic dialogue with Kazakh artist Almagul Menlibayeva. Recognized for its beauty and intensity, Suad’s curatorial vision was evident in the way in which the artworks inhabited the spaces of the Palazzo Barbaro, drawing visitors into the storyline through the thoughtful design of the exhibition, which flowed through sculptures and media installations, building the conceptual narrative across the entire exhibition.

 

Suad’s skill at crafting compelling visual experiences is evident in the variety of art that has been presented at Yarat in Baku, where she has brought a number of significant international contemporary artists to Baku to commission and exhibit their work. For the opening of the new Yarat Contemporary Art Centre in 2015, the art organization mounted an exhibition of newly commissioned work by famous Iranian photographer Shinin Neshat. Following the opening exhibition, Suad co-curated the innovative exhibition ‘The Heart Is a Lonely Hunter’ with Michael Conner of Rhisome at the New Museum in New York, USA, showing international contemporary artwork exploring the evolution of identity and visual representation in the post-digital world, which was a first for the Baku art scene. Since then, she has developed a diverse, challenging and engaging schedule of exhibitions, inviting international artists to Baku to create artworks inspired by Azerbaijan as an artistic collaboration with the culture and landscape of the country. The recent exhibition ‘Dis Place,’ the 2016-2017 solo exhibition of Columbian artist Oscar Murillo, who researched Sheki’s role in the Silk Route as well as modern silk production for inspiration for his massive installation that combined Shebeke ornamentation and his signature fabric installations that engulfed the space, is emblematic of Suad’s curatorial interest in mining Azerbaijani historical and cultural narratives through a contemporary lens. In 2018, in collaboration with Yarat’s former Artistic Director Bjorn Geldhof, she also mounted exhibitions of old and new work by pioneering Italian contemporary artist Michelangelo Pistoletto, new sculptural commissions by Azerbaijani artist Aida Mahmudova and a stunning exhibition of installation art and poetry inspired by Azerbaijani and international poets by Indian artist Shilpa Gupta, all of which were important exhibitions for the region. In addition to her curatorial supervision, she also commissions work by local Azerbaijani artists for exhibition and oversees the larger development of talent across the country through Yarat’s various studio and educational programs. Looking forward, Suad continues to lead Yarat in expanding the artistic dialogue between Azerbaijan’s immense creative talent and the larger world, inspiring local and global audiences alike.

Suad Qarayeva-Maleki

Müəllif

Lesli Qrey Dubayda məskunlaşmış kurator olmaqla yanaşı, Körfəz ölkələri və Xəzər regionunun müasir incəsənətini araşdırır. O ArtAsiaPacific incəsənət jurnalı üçün Mərkəzi və Qərbi Asiya regionlarından yazır. O Bakı incəsənət səhnəsini sevir və tez-tez ziyarət edir.

Lesley Gray is a Dubai-based curator and researcher focusing on contemporary art in the GCC and Caspian Sea regions. She is also a freelance writer covering Central and West Asia for the art journal ArtAsiaPacific. She loves the Baku art scene and visits often.

Subrubrikalar: