Fevralın 1-icümə günündə dünyanın ən iri və nüfuzlu kino festivallarından biri olan 48-ci Rotterdam Festivalının mükafatlandırma mərasimi baş tutub. Öz demokratikliyi və pafossuzluğu ilə məşhur olan tədbir, kinematoqrafiya sahəsində müəlliflər, prodüser və yayımçılarla yanaşı cəmiyyət tərəfindən də sevilir, çünki bu dünyanın, demək olar ki, ən çox ziyarət edilən festivalıdır. Bu il festivalda müxtəlif janrları və müəllif intonasiyalarını təmsil edən 538 filmi izləmək mümkün idi. “Mövsümün sonu” adlı tammetrajlı bədii film, dünyanın fərqli nöqtələrindən rejissorların beynəlxalq premyeralarının toplandığı “Parlaq gələcək” konkursunda iştirak etmişdi. Və Azərbaycan dilində azərbaycanlılar haqqında bəhs edən məhz bu film kino tənqidçiləri və kinoşünasların sevgisini qazanaraq FIPRESCI – Ümumdünya Kinomətbuat Federasiyasının mükafatına layiq görülmüşdür.

 

Filmin rejissoru Elmar İmanov Azərbaycan kinosunda olduqca məşhurdur. Onun “Tabutçunun yelləncəyi” adlı yarımsaatlıq diplom işi dünya miqyasında 40 mükafata, o cümlədən tələbə Oskarına və alman kinotənqidçilərinin ilin ən yaxşı qısametrajlı film mükafatına layiq görülmüşdür. Rejissorun növbəti işi olan “Ayrılıqda” (“Torn”) adlı filmi Kannda keçirilən məşhur “Director’s Fortnight” konkursunda iştirak edərək Avropa kinotənqidçilərinin diqqətini qazanır. Bir neçə il öncə Elmar İmanov prodüser Eva Blondio ilə birgə beynəlxalq layihələr üzərində uğurla işləyən “COLOR OF MAY” adlı kinoşirkətinin əsasını qoyur. Bu layihələr arasında Boris Xlebnikovun “Aritmiya” və Abuzər Aminin “Kabil – küləklər içində şəhər” adlı filmləri qeyd etmək olar.

 

“Mövsümün sonu” Kölndən olan gənc rejissorun ilk tammetrajlı filmidir. Demək olar ki, büdcəsiz çəkilən film kameral və ciddi, lakin, eyni zamanda “incəlikdən tutmuş sarkazmadək, nostlajidən tutmuş təxribatadək zəngin emosional qammaya” (Andrey Plaxov) malik alınmışdır. Film Bakının həndəvərində yaşayan kiçik azərbaycanlı ailəsinin həyatındakı bir günü haqda bəhs edir. Hündür binalar rayonu, arxasında öz dərdləri, arzuları və problemləri ilə birgə minlərlə insanların yaşadığı sayı bitməyən pəncərələr sırası. Filmi hazırlayanlar məhz bu pəncərələrdən birinin içinə baxmağa cəhd edirlər. Bağlı pəncərələr arxasında, müasir olmağa çalışan lakin eyni zamanda özlərində ənənəvi münasibətlər, dəyərlər və öhdəliklər daşıyan, qəhrəmanlara nələr olur? Cütlük – Samir və Fidan (Rasim Cəfərov və Zülfiyə Qurbanova) ailə böhranı yaşayır, onların böyüyən oğlu (Mövsüm Mirzə-zadə) isə öz müstəqil həyatını qurmağın yollarını axtarır. Azadlıq axtarışları və əldən qaçan ailə səadətini qorumaq istəyi arasında baş verən münaqişə ailəni çimərliyə gətirir. Artıq çimərlik mövsümünün sonudur və Xəzər çimərliyi kimsəsiz görünür. Ailə üzvləri itən sevgi və vəhdət hissini qaytara biləcəklərmi, yaxud batan günəş fonunda birdəfəlik ayrılacaqlarmı? Sahilin metaforası filmin mərkəzində yerləşərək onun əsas obrazına çevrilir. Burada, sahildə intriqa yaranır, gündüzdən sonra gələn axşam və gecə isə insanların həyəcanlarını imtahan edir. Eynitipli mənzillərin saysız işıqlarını fonunda ailə dramı insanı mistik məkana sürükləyir. Burada reallıq və təxəyyül bir-birinə qarışıb mübarizə aparmaqla qəhrəmanları hər bir halda həyatlarını dəyişəcək addımlar atmağa və atmamağa məcbur edir. Rusiyalı kinotənqidçi Andrey Plaxovun fikrincə final “qəhrəmanları tam olaraq reallıqdan çıxardaraq onları xəyallar və xəstə fantaziyalar dünyasına qərq edir”. Üç personajın istəklərinin toqquşmasında tamaşaçı “pəncərələrində böyük şəhərin işıqlarının yandığı, lakin hər pəncərəsinin arxasında başqa həyat üçün həsrət və ağrının gizləndiyi” dünyanı hiss edir.

 

FIPRESCI-nin münsiflər heyətinə rəhbərlik etmiş norveçli tənqidçi Kristin Aalen “Parlaq gələcək” konkursunda təqdim olunan dünyanın müxtəlif nöqtələrini təmsil edən istedadlı işlər barədə qeyd edərək jürinin seçimini belə izah etdi: “Ailənin dağılmasının dərin şəkildə sirrli təsvirinə, hekayənin durmadan təəccübləndirən itiliyinə, əzilmiş istəklərin sirrli məkanına çevrildiyi hər bir evin təravətləndirici şəkildə təcəssümünə görə”.

Bu filmin ərsəyə gəlməsinə öz tövhəsini vermiş, oxuduğunuz məqalənin müəllifi, bütün çəkiliş qrupunu təbrik edir və hər bir kino həvəskarını bu filmi izləməyə çağırır.

On Friday, February 1, the awards ceremony of the 48th Rotterdam Film Festival, one of the largest and most influential film festivals in the world, took place. Known for its democracy and lack of pathos, this event is loved not only by the authors, producers and distributors of cinema, but also by the public – after all, this is almost the most visited festival in the world. At this year 538 films of various genres and author’s intonations were demonstrated here. The full-length feature film “The End of the Season” participated in the main competition “Bright Future”, where world premieres of directors from around the world were gathered. And it was “The End of the Season”, a film in Azerbaijani language and telling about Azerbaijanis, that became the favorite of film critics and film experts, and also received the prize of FIPRESCI – the world federation of film media.

 

The film’s director, Elmar Imanov, is well known in Azerbaijani cinema. His half-hour graduate work “The Undertaker’s Swing” collected more than forty prizes around the world, including the student Oscar and the prize of German film critics for the best short film of the year. His next film named “Torn” participated in the famous “Directors’ Fortnight” in Cannes, where it also attracted the attention of European film critics. A few years ago, Elmar Imanov, together with his producer Eva Blondio, formed the film company COLOR OF MAY, which is successfully working on international projects. Among them is the “Arrhythmia” by Boris Khlebnikov and “Kabul – city in the winds” by Abuzar Amini.

 

“The End of the Season” is the first full-length film by a young director from Cologne. Filmed almost without a budget, it turned out to be intimate and strict, but at the same time endowed with “a rich emotional scale – from tenderness to sarcasm, from nostalgia to provocation” (Andrei Plakhov). The film tells about one day in the life of a small Azerbaijani family living somewhere on the outskirts of Baku. The area of high-rise buildings, an endless series of windows in which thousands of people live – with their worries, dreams and problems. And filmmakers tried to look inside one of these windows. What happens behind closed windows, with heroes trying to be modern, but at the same time carrying with themselves the vast amount of traditional relationships, values and obligations?
The couple, Samir and Fidan (Rasim Jafarov and Zulfiya Gurbanova) are experiencing a family crisis, while their growing up son (Mevsum Mirza-zade) is looking for ways to arrange an independent life. The conflict between the search for freedom and the desire to preserve elusive family happiness leads the film characters to the beach. The swimming season comes to an end and the Caspian beach looks a bit deserted. Will family members be able to regain the lost feeling of love and togetherness, or will the bonds of cordial relations finally disperse amid the setting sun? The metaphor of the coast is located in the center of the film and becomes its main. Here, on the shore, intrigue begins, and the evening and night following the day reveal the essence and makes viewer worry. Family drama against the background of endless lights of the same type of apartments leads to an almost mystical space, where reality and imaginary intertwine and fight with each other, forcing the heroes to commit or not to commit acts that somehow change their lives. According to Russian film critic Andrei Plakhov, the finale “by bell, book and candle alienates heroes from reality, plunging them into the space of fictions and painful fantasies.” In the conflict of the desires of the three characters, the viewer feels the world, “where the lights of the big city shine in the windows, and behind each window there is pain and longing for another life”.

 

Norwegian critic Kristin Aalen, who led the FIPRESSI jury, noted a large number of talented works from all over the world, which were presented in the “Brilliant Future” competition, and formulated the jury’s choice as follows: “for the deeply mysterious depiction of the family, for the marvelous sharpness of the narrative, for a refreshing incarnation of the world in which every home becomes the secret dwelling of repressed desires ”

The author of this article, who also had a hand in making the film, congratulates the entire film crew with success and encourages all movie lovers to view the tape!

В пятницу, первого февраля состоялась церемония вручения наград 48-го Роттердамского кинофестиваля, одного из самых крупных и влиятельных фестивалей кино во всем мире. Известный своей демократичностью и отсутствием пафоса, он любим как авторами, производителями и распространителями кинематографа, так и публикой – ведь это чуть ли не самый посещаемый фестиваль в мире. В этом году здесь можно было посмотреть 538 фильмов самых разных жанров и авторских интонаций. Полнометражная художественная лента «Конец сезона» участвовала в основном конкурсе «Bright Future», где были собраны мировые премьеры режиссеров со всего мира. И именно «Конец сезона», фильм на азербайджанском языке и повествующий об азербайджанцах стал фаворитом кинокритиков и киноведов, и получил приз ФИПРЕССИ – всемирной федерации кинопрессы.

 

Режиссер фильма – Эльмар Иманов – человек в азербайджанском кино далеко небезызвестный. Его получасовая дипломная работа «Качели гробовщика» собрала более сорока призов по всему миру, в числе которых студенческий Оскар и приз немецких кинокритиков за лучшую короткометражную картину года. Следующая работа режиссера «Врозь» («Torn») участвовала в знаменитом «Двухнедельнике режиссеров» в Каннах, где также снискала внимание европейских кинокритиков. Несколько лет назад Эльмар Иманов вместе со своим продюсером Евой Блондио образовал кинокомпанию «COLOR OF MAY», которая успешно работает над международными проектами. Среди них – «Аритмия» Бориса Хлебникова и «Кабул – город в ветрах» Абузара Амини.

 

«Конец сезона» – первый полнометражный фильм молодого режиссера из Кёльна. Снятый практически без бюджета, он получился камерным и строгим, но одновременно наделенным «богатой эмоциональной гаммой — от нежности до сарказма, от ностальгии до провокации» (Андрей Плахов). Фильм рассказывает об одном дне из жизни небольшой азербайджанской семьи, живущей где-то на окраине Баку. Район многоэтажек, бесконечная череда окон, в которых живут тысячи людей – своими заботами, мечтами и проблемами. За одно из этих окон и пытались заглянуть создатели фильма. Что происходит за закрытыми окнами, с героями, старающимися быть современными, но в то же самое время несущими в себе мир традиционных отношений, ценностей и обязательств? Супружеская пара, Самир и Фидан (Расим Джафаров и Зульфия Гурбанова) переживает семейный кризис, а их взрослеющий сын (Мёвсум Миза-заде) ищет пути, чтобы устроить самостоятельную жизнь. Конфликт между поисками свободы и желанием сохранить ускользающее семейное счастье приводит героев фильма на пляж. Уже конец купального сезона и каспийский пляж выглядит несколько пустынным. Смогут ли члены семьи вернуть теряющееся ощущение любви и единения, или узы сердечных отношений окончательно разойдутся на фоне заходящего солнца? Метафора берега располагается в центре фильма и становится его главным образом. Здесь, на берегу завязывается интрига, а следующие за днем вечер и ночь раскрывают карты и вытягивают жилы из зрителя. Семейная драма на фоне нескончаемых огоньков однотипных квартир заводит в почти мистическое пространство, туда, где реальность и воображаемое сплетаются и борятся друг с другом, заставляя героев совершать или не совершать поступки, которые так или иначе изменят их жизнь. По мнению российского кинокритика Андрея Плахова, финал «окончательно отчуждает героев от реальности, погружает в пространство фикций и болезненных фантазий». В конфликте желаний трех персонажей зритель чувствует мир, «тот, где в окнах светятся огни большого города, а за каждым окном прячутся боль и тоска по другой жизни».

Возглавившая жюри ФИПРЕССИ норвежский критик Кристин Аален отметила большое количество талантливых работ со всего мира, которые были представлены в конкурсе «Блестящее будущее», и сформулировала выбор жюри следующим образом: «за глубоко таинственное изображение распада семьи, за то и дело удивляющую остроту нарратива, за освежающее воплощение мира, в котором каждый дом становится тайным обиталищем подавленных желаний»

Anar İmanov

Tags: