Fərhad Fərzəli beynəlxalq nüfuza malik gənc azərbaycanlı konseptual rəssamlardan biridir. O, Azərbaycan identikliyini və vizual ikonoqrafiyanı araşdırmaq istiqamətində bir çox sahədə, o cümlədən rəsm, instalyasiya, performans, rəqəmsal incəsənət və səs sahələrində fəaliyyət göstərir. Əsasən, vətənində işləyən Fərhad Azərbaycan Dövlət İncəsənət Akademiyasında magistr pilləsinə yiyələnib, hal-hazırda isə ölkəmizin tikinti irsini araşdırmaqla memarlıqda fəlsəfə doktoru dərəcəsini almaq ərəfəsindədir. Bir musiqiçi kimi Fərhad dostu Əli Həsənovla birgə Naschkatze elektronik duetində ifa edir. Bir rəssam kimi isə Fərhad müəyyən mövzulara yumoristik və düşünülmüş şəkildə yanaşmaqla mədəni, cinsi və coğrafi stereotipləri təhlil etməkdə və aradan qaldırmaqda maraqlıdır. Müxtəlif sahələrdə çalışması onun konseptual araşdırmalarına yardım edir, rəssamın özü isə incəsənətdən antropoloji və bəşəri araşdırmalarda bir vasitə kimi istifadə edir.

 

Fərhadın yaradıcılığı əsasən Qafqazda, Avropada və Yaxın Şərqdə nümayiş etdirilir. O 2013-cü ildə keçirilən 7-ci Daşkənd Müasir İncəsənət Bienalına, 2014-cü ildə 16-cı Şarja İslam İncəsənəti Festivalına və 2015-ci ildə “Unbound Group”-un kurasiyası ilə keçirilən 6-cı Moskva Bienalına öz tövhəsini verib. 2016-cı ildə rəssam Nailə Allahverdiyeva ilə birlikdə Rusiyanın Perm vilayətində keçirilən PERMM tədbiri çərçivəsində Azərbaycan incəsənətini təcəssüm etdirən “Şəkərli dağlar, neftli sahillər” adlı geniş sərginin kurasiyasını həyata keçirib. 2017-ci ildə isə onun əsəri tənqidçilərin müsbət rəyini almış “Die Greuze” adlı səyyar sərgidə yer alır. Qeyd etmək lazımdır ki, İnke Arns və Tibo de Ruyterin kurasiya etdiyi həmin sərgi Moskva, Sankt-Peterburq və Krasnoyarsk kimi şəhərlərdə nümayiş edilib. Bu il isə onun yaradıcılığı Gazelli House qalereyası çərçivəsində 2018 Art Dubai müasir sərgisində yer alıb. Fərhad geniş şəkildə işlərini qrup şouları çərçivəsində sərgiləməyə davam edir, həmçinin bir sıra sərginin kurasiyasını həyata keçirir. Məsələn, yuxarıda qeyd edilən Permdəki sərgi ilə birgə rəssam ARTIM çərçivəsində, həmkarlarını  Azərbaycan tematikası və yerli materiallar üzərindən konseptual əsərlər yaratmaa çağıran “100% Made in Azerbaijan” sərgisinin kurasiyası ilə məşğul olub.

 

2017-ci ildə Fərhad ARTIM-da Anna Fexin kurasiyasında olan “Molotov Gülab” adlı solo sərgisini və performansını ortaya qoyur. Burada rəssam Molotov kokteylinin hazırlanması üçün zəruri olan kimyəvi məhlulun ixtiraçısının nəvəsi kimi öz irsini araşdırır. Bu işi çərçivəsində Fərhad içi gülabla dolu saxta Molotov kokteylini divara atır və nəticədə gül suyu müxtəlif kimyəvi reaksiyalara girib divarda şerlərin və poeziya nümunələrinin peyda olmasına zəmin yaradır. Bu sərgi rəssamım nostaljiyə nə qədər bağlı olduğunu vurğulayır. Fərhad bu ideyanı 2017-ci ildə Moskvanın Fraqmentar qalereyasında nümayiş etdirilən Andrey Mizianonun kurasiya etdiyi “Doğum günün mübarək, Marina” layihəsində də araşdırır. Burada rəssam Bakıdakı reklam fotoqrafiya studiolarının kitç (keyfiyyətsiz və aşağı zövqə malik) estetikasını istifadə etməklə məşhur aktrisa Marina Abramoviç üçün doğum günü portreti yaradaraq,  bunu vizual dixotomiya tipində yüksək və zövqsüz incəsənət arasındakı sərhədlərə çağırış kimi təqdim edir. Eyni zamanda rəssam oynaq şəkildə izləyiciləri burada sərhədlərin olub-olmamasını müəyyən etməyə vadar edir. O, nostaljik obrazların intibahını “neo-folk” – onun cari araşdırmasının əsasını təşkil edən bir konsept kimi qəbul edir. Məsələn, Fərhadın davam edən, Sovet dönəmində dəbdə olan parçaların üzərinə həkk olunmuş, üzərində müxtəlif deyimlər yazılan neon borulardan ibarət, “Nənəmin lüğəti” silsiləsini də buraya aid etmək olar. Onun 2018 Art Dubai sərgisinə təqdim etdiyi ən son işi azərbaycanlı musiqi divalarına şöhrət gətirir. Burada Fərhad yaradıcılıq karyerası boyunca məşğul olduğu mövzularla musiqinin, ikonoqrafiyanın və xatirələrin kəsişməsini araşdırır.

 

Fərhad 2011-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar Birliyinin üzvüdür: onun əsərləri Bakıdakı Müasir İncəsənət Muzeyinin kolleksiyasında, Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində və davam edən konseptual araşdırması üçün studio götürən YARAT Müasir İncəsənət Məkanında nümayiş etdirilir.

Farhad Farzali, one of the most internationally respected young conceptual artists in Azerbaijan, uses cross-disciplinary media including research, painting, installation, performance, digital art, and sound to explore Azerbaijani identity and visual iconography. Based in Baku, he has an MFA from the Azerbaijan State Academy of Fine Arts and is currently completing his PhD in architecture focusing on the built heritage of Azerbaijan. As a musician, he is half of the electronic duo Naschkatze with fellow artist Ali Hasanov. As an artist, he is interested in analyzing and subverting cultural, gender and geographical stereotypes through the humorous and thoughtful deconstruction of these topics. His use of multimedia supports his conceptual exploration and he uses art as a tool for anthropological and humanistic inquiry.

 

Farhad has exhibited extensively throughout the Caucasus, Europe and the Middle East. He contributed work to the 7th Tashkent International Contemporary Art Biennale in 2013, the 16th Sharjah Islamic Arts Festival in 2014, and the 6th Moscow Biennale in 2015, curated by the Unbound Group. In 2016, he co-curated the expansive survey exhibition “Candy Mountains, Oil Shores’ with Nailya Allahverdiyeva, which showcased work by emerging Azerbaijani art for PERMM in Perm, Russia. Recently, his work was featured in the critically-acclaimed 2017 traveling exhibition “Die Greuze,” curated by Inke Arns and Thibaut de Ruyter, which was shown in Moscow, St. Petersburg and Krasnoyarsk, and explored the cultural and geographical borders between Europe and Asia. In 2018, his work was included in the 2018 Art Dubai Contemporary exhibition with Gazelli House gallery. He continues to exhibit his work widely in group shows, and also curates exhibitions, including the aforementioned exhibition in Perm and the 2017 Baku-based exhibition ‘100% Made in Azerbaijan,’ at the ARTIM Project Space where he challenged emerging artists to create conceptual work out of Azerbaijani themes and local materials.

 

In 2017 Farhad mounted a solo exhibition and performance at ARTIM entitled ‘Molotov Gulab,’ curated by Anna Fech, where he explored his own heritage as the grandson of the scientist who discovered the chemical formula to create the Molotov cocktail. The installation and performance included Farhad symbolically throwing mock Molotov cocktails of rose water at a wall etched in poetry created from a chemical solution, the words revealed through the reaction of the chemicals and the rose water. The exhibition highlights Farhad’s preoccupation with the performance of nostalgia as a conscious act. This idea is also explored in conceptual works such as the 2017 project ‘Happy Birthday, Marina,’ shown at Fragment Gallery in Moscow, curated by Andrey Misiano. In the exhibition, Farhad used the kitsch aesthetics of commercial photography studios in Baku to create a birthday portrait for famous artist Marina Abramovic, presenting this visual dichotomy as a challenge to the border between high and low art, playfully asking the viewers to determine for themselves if and where the border exists. He considers the revival of nostalgic imagery as ‘neo-folk,’ a concept that drives much of his current inquiry, including his ongoing series ‘Granny’s Vocabulary’ of cultural sayings in neon tubes set upon the backdrop of Soviet-era textiles. His most recent work for the 2018 Art Dubai exhibition glorified Azerbaijani musical divas, examining the intersection of music, iconography, and memory, themes which he continues to engage with throughout his artistic career.

 

Farhad has been a member of the Artists Union of Azerbaijan since 2011; his work is represented in the collection of the Museum of Modern Art in Baku, Azerbaijan National Museum of Fine Arts and the Yarat Contemporary Art Space, where he maintains a studio to his ongoing conceptual exploration.

Fərhad Fərzəli

Müəllif

Lesli Qrey Dubayda məskunlaşmış kurator olmaqla yanaşı, Körfəz ölkələri və Xəzər region müasir incəsənətini araşdırır. O ArtAsiaPacific incəsənət jurnalı üçün Mərkəzi və Qərbi Asiya regionlarından yazır. O Bakı incəsənət səhnəsini sevir və tez-tez ziyarət edir.

Lesley Gray is a Dubai-based curator and researcher focusing on contemporary art in the GCC and Caspian Sea regions. She is also a freelance writer covering Central and West Asia for the art journal ArtAsiaPacific. She loves the Baku art scene and visits often.

Tags: