“Kolonial yetərsizlik” seriyası

Dünya kinosunda “gender flip” və ya “gender swap” adı ilə tanınan texnika bədii əsərlərdə qadın və kişi rollarının dəyişdirilərək yenidən təqdim edilməsinə əsaslanan narrativ strategiyadır. Bu texnikanın ilk nümunəsi kino tarixinin ilk qadın rejissorlarından Alis Ginin 1906-cı ildə çəkdiyi “Feminizmin nəticələri” (Les Résultats du féminisme) hesab olunur. Dövrü üçün kifayət qədər cəsarətli yanaşması ilə seçilən film kafe səhnəsi ilə başlayır.

Bir neçə həftə əvvəl başlığı günlərlə yaddaşımdan çıxmayan bir mütaliədə iştirak etdim: The Library of Not-Knowing (“Bilməmək Kitabxanası”). Kitabxana adətən biliklərimizi qoruyub saxlayan və sistemləşdirən bir məkan kimi qəbul edilir. Lakin bu kitabxana bilməməyin müxtəlif formaları, yəni şüurlu şəkildə məlumatlı olmasaq da artıq sahib olduğumuz biliklər ətrafında qurulmuşdu. Bu fikir belə bir qənaətə gəlməyə əsas verir [...]

VarYox “Fıstıq” və “Artemisa” adlı uşaq kitabı və animasiya layihələrini ərsəyə gətirərək, bu günün vacib sosial mövzularını işıqlandıran yeni hekayələr üzərində işləməyə davam edir.

İnsan əvvəl baxmağı, sonra isə nəyə baxmamağı öyrənir. Zaman keçdikcə bu baxış rejimi bizə hansı bədənlərin görünməyə layiq, hansılarının isə gizlədilməli və ya narahatedici sayılmalı olduğunu sanki təbii və dəyişməz həqiqətlər kimi qəbul etdirir. Halbuki “normal”, “ideal” və ya “qəbulolunmaz” hesab etdiyimiz bədən təsəvvürləri neytral deyil; onlar hakimiyyət strukturları, estetik rejimlər və sosial institutlar tərəfindən formalaşdırılan baxışın məhsuludur.